IBM SPSS ile Independent-Samples T Testi

IBM SPSS ile One Sample T Testi yapılışını isimli konuda T testi ile ilgili genel bilgileri vermiştim ve tek örneklem ya da tek grup t testini anlatmıştım. Bu konuda Bağımsız iki örneklem T testine bakalım.

Bağımsız iki örneklem arasındaki t testi, farklı iki ana kütleden elde edilen örneklemler arasında karşılaştırma yapmak amacıyla kullanılır. Daha teknik bir tanımla ifade edecek olursak:

Birbirinden bağımsız 2 grubun veya örneklemin bağımlı bir değişkene göre ortalamalarının karşılaştırılarak ortalamalar arasındaki farkın belirli bir güven düzeyinde anlamlı olup olmadığını test etmek için kullanılan istatiksel bir tekniktir.

Burada karşılaştırılan iki grubun normal dağılıma uygun olması gerekmektedir. En temel örnekler olarak erkek-kadın, evli-bekar ele alabiliriz.

SPSS Programında Independent-Samples T Test’inin yapılması;

Aşağıda bir şirkette çalışan kadın ve erkeklerin örgüt kültürü düzeylerinin belirlemek amacıyla yöneltilen ifadelere vermiş oldukları yanıtların ortalamaları bulunmaktadır.

 

 

1: Erkek, 2: Kadın

Yukarıdaki verilere göre kadın ve erkek çalışanların örgüt kültürleri düzeyleri arasındaki farkın anlamlı olup olmadığını test edelim.

Hipotezler:

Ho: Veriler normal dağılıma uygundur.

Hs: Veriler normal dağılıma uygun değildir.

 

 

 

 

Continue reading

IBM SPSS ile One Sample T Testi

T testi, hipotez testlerinde en yaygın olarak kullanılan yöntemdir. T testi ile iki grubun ortalamaları karşılaştırılarak, aradaki farkın rastlantısal mı, yoksa istatistiksel olarak anlamlı mı olduğuna karar verilir. Küçük örnekleme teorisi olarak da bilinen t dağılımı, küçük örneklemlerle de çalışmaya imkan verdiğinden, araştırmacılar için büyük kolaylık sağlamaktadır. “T” testi örnek boyutunun küçük olduğu ve ana kütleye ilişkin standart sapmaların bilinemediği durumlarda “T” dağılımından yararlanarak;

  • İncelenen bir değişken açısından bir gruba ait ortalama değerin önceden belirlenen değerden farklı olup olmadığının,
  • İncelenen bir değişken açısından bağımsız iki grup arasında fark olup olmadığının,
  • İncelenen bir değişken açısından herhangi bir grubun farklı koşullar altındaki tepkilerinde farklılığın olup olmadığının incelenmesine yönelik hipotezleri test etmeye yönelik olarak geliştirilmiş bir analiz yöntemidir.

Yalnızca ilişkinin olup olmadığı söylenebilir, miktardan söz edilemez.

Bu nedenle üç tür t testi bulunmaktadır. Bunlar tek grup t testi (one-sample t test), bağımsız iki grup arası farkların t testi (independent samples “T” test) ve eşleştirilmiş iki grup (paired-samples “T” test) arasındaki farklılıkların incelenmesine yönelik “t” testidir.

One-Sample T Test;

Türkçe olarak Tek grup T testi şeklinde kullanılır. Bu test genellikle herhangi bir konuda öngörülerde bulunulduğunda, bu öngörünün doğruluğunu test etmek amacıyla kullanılır. Örnek olarak;

  • Endüstri Mühendisliği bölümünde okuyan 1. Öğretim, 2. Öğretim ve Uzaktan Eğitim (toplam 300 öğrenci) öğrencilerinin İstatistik notlarının ortalaması 70 olarak biliniyor. Bu öğrenciler arasından seçilecek 30 öğrencinin not ortalaması 70’den farklı mı olacaktır?
  • Karabük Üniversitesi’nde yapılan Sıla konserine katılan 20000 kişinin yaş ortalaması 21 olduğu bilinmektedir. Katılımcılar arasında bulunan 500 kişilik bir grubun yaş ortalamasını ana kütlenin özelliklerini göstermekte midir?
  • Endüstri Mühendisliği bölüm öğrencilerinin İstatistik sınavdan aldıkları notlar soruluyor. Notların ortalaması tahmin edilen-öngörülen değerden(70) farklı mıdır?

SPSS programında Tek grup T testinin yapılması;

SPSS programında tek grup t testi yapabilmek için kullanılan veri seti 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılı Karabük Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü 1. Öğretim Yöneylem Araştırması -1 dersi vize sonuçlarıdır. Ana kütlede ki eleman sayısı 126’dır. Ana kütle ortalaması ise 50,437 olarak belirlenmiştir.

Ana kütle içinden rastgele 30 adet örneklem seçmek amacıyla Java Eclipse programında aşağıdaki komut kullanılarak 1-126 arasında rastgele 30 sayı üretilmiştir ve bu numaraya denk gelen öğrenciler SPSS programında analiz için kullanılmıştır.

Continue reading

Stok Seviyeleri Kontrol Yöntemleri

Tedarik zincirinde stok yönetimi için genel olarak iki yöntem vardır. Merkezi stok kontrolünde, merkezi bir karar verici vardır ve bu karar merkezi tedarik zinciri boyunca maliyetleri minimize edecek stok yönetim politikasını belirlemekle görevlidir. Bu nedenle merkezi kontrol tedarik zinciri boyunca, zincire katılan bütün elemanlar arasında koordinasyon ve iletişim gerektirir.

İkinci bir yöntem olan yerel stok kontrolün ise genel olarak daha fazla tercih edilmektedir, özellikle kompleks organizasyonlara sahip tedarik zincirlerinde. Bunun nedeni her organizasyonun kendi yerel seviyesinde stok yönetimi için çok büyük bilgi ve veri akışına sahip olmasıdır. Bunun yanında farklı karakteristik özelliklerde eklenince merkezi stok kontrolü için durum içinden çıkılmaz bir hal almaktadır.

Bunu bir holdinge bağlı şirketler olarak düşünebiliriz. Elektronik eşya ve giyim alanında faaliyet gösteren iki farklı şirketin holdinge bağlı merkezi bir stok kontrolü içinde olması beklenemez. Her şirket kendi yerel stoklarını denetler ve stok seviyelerine göre kendi tedarikçilerine sipariş verirler.

Stok yönetimi, stok seviyeleri olarak ele alındığında üç farklı yönteme ayrılmaktadır. Bu yöntemler periyodik gözden geçirme esasına dayalı stok kontrol sistemi, sürekli gözden geçirme esasına dayalı stok kontrol sistemi ve hibrid stok kontrol sistemidir.

Periyodik Gözden Geçirme Esasına Dayalı Stok Kontrol Sistemi

Bu yöntemde stokların kontrol edileceği bir zaman aralığı mevcuttur. Bu belirli “t” zaman aralıklarıyla stok seviyesi kontrol edilmektedir. Her kontrol döneminde stok seviyesinin önceden işletme tarafından belirlenen “S” seviyesine yükselmesi için gerekli olan stok miktarı “Q” hesaplanır ve “Q” adet sipariş verilir.

Periyodik Gözden Geçirme Esasına Dayalı Stok Kontrol Sistemi

Sürekli Gözden Geçirme Esasına Dayalı Stok Kontrol Sistemi

Sürekli gözden geçirme yönteminde stok seviyesi önceden belirlenmiş bir noktanın-yeniden sipariş noktası- “R” altına düştüğünde, yine önceden belirlenmiş bir miktarda “Q” sipariş verilir. En uygun kullanımı iki kutu uygulamasıdır. Buna göre stok iki kutuda bulunur ve birinci kutu bittiğinde yeniden sipariş verilir. Sipariş gelene kadar ikinci kutudaki stok tüketilir.

Sürekli Gözden Geçirme Esasına Dayalı Stok Kontrol Sistemi

 

Hibrid Stok Kontrol Sistemi

Bu sistemde ise her bir “t” zaman aralığında, stok seviyesi yeniden sipariş noktasının “R” altına düşerse, stok seviyesini “S” seviyesine çıkaracak “Q” miktar sipariş verilir. Continue reading