ORCAD Release Programı

OrCAD Release Nedir?

OrCAD, OrCAD firmasının 1982 yılında elektronik tasarımcıları için geliştirdiği bir elektronik çizim programıdır.
İlk önceleri DOS ortamı için yazılmış olan bu program günümüzde Windows ortamının giderek yaygınlaşması ve kullanım
kolaylığı sayesinde OrCAD’inde bu ortamda çalışan sürümleri piyasaya çıktı.

OrCAD, geliştirebilir kütüphanesi, kolay kullanımı ve diğer programlarla uyumlu çalışması sayesinde oldukça
kullanışlı bir programdır. OrCAD kullanımı sırasında ilk önce tasarlanan devre Capture sayesinde çizilip daha
sonra tasarlanan devrenin gerekirse bilgisayar ortamında çalışıp çalışmadığını OrCAD sayesinde görebilirsiniz.
Simülasyonu yapılan devre de OrCAD Layout sayesinde baskı devresi çıkarılarak gerçekleştirilebilir.

OrCAD Capture Programı

Orcad Capture programı devre çizimlerini yapacağımız programdır. Programı bilgisayarınıza kurduğunuzu varsayarak
devam ediyoruz. Başlat menüsü Programlar OrCad Realese x.x yolu ile OrCad Capture programını başlatalım.

Program başladığında karşımıza yukarıdaki gibi bir ekran çıkıyor. Buradan File>New>Project adımlarını takip ederek
yeni bir proje oluşturmaya başlayalım.

Karşımıza çıkan bu pencerede Name bölümüne proje adını yazıyoruz. Location bölümünde projemizin oluşturulacağı
alanı
seçiyoruz ve Project Using kısmından Analog or Mixed-Signal Circuit Wizard’ı seçiyoruz. OK’e basıp
açılan
pencerede Finish’e tıkladığımızda projemizi oluşturuyoruz.

Proje sayfamız bu şekilde karşımıza geliyor. Yapmamız gereken Place>Part menüsüne girip OrCad kütüphanesinden kullanacağımız elemanları seçmek.

OrCad kütüphanesi aşağıdaki resimdeki gibidir. Part bölümüne kullanacağınız malzemenin adını yazabilirsiniz.
Libraries bölümünde şu anda aktif olan kütüphaneler mevcut. Add Library butonu ile yeni kütüphane
ekleyebilir, Remove Library ile var olan kütüphaneleri silebilirsiniz.

Biz yarım dalga doğrultucu devresi yapacağız. Gerekli olan malzemeleri tek tek seçip tasarım alanına ekliyoruz.

Devre elemanlarını tasarım alanına aşağıdaki gibi ekliyoruz.

Yarım dalga doğrultma devresi için kütüphaneden seçtiğimiz elemanları tasarım alanına yerleştirdik. Şimdide
aralarındaki bağlantıyı yapalım. Bunun için Place>Wire aracını kullanacağız.

Bağlantılarını yaptığımız devremiz şekildeki gibi görünüyor. Burada önemli olan bir nokta devreye GND 0 toprak hattı
bağlanmazsa simülasyon yapamayız.

Simülasyon işlemini geçmek için PSpice menüsü kullanacağız. Öncelikle bir simülasyon profili oluşturmalıyız.
PSpice> New Simulation Profile tıklayarak simülasyon profilini açıyoruz. Açılan pencerede simülasyon
adını giriyoruz ve Create butonuna basıyoruz. Karşımıza Simulation Settings penceresi geliyor. Burada Run to time,
Maximum Step Size
gibi ayarları yaparak simülasyon uzunluğunu belirleyebilirsiniz.

Ayarlarınızı yaptıktan sonra OK tuşuna basarak pencereyi kapatıyoruz. Simülasyon profilimiz oluştu şimdi yapmamız
gereken PSpice menüsünden Run komutu vererek simülasyon işlemini başlatmamız.

PSpice OrCad programının simülasyon aracıdır. OrCad menüsünde de ulaşabilirsiniz aynı zamanda. Program açıldığında
devremiz doğru ise siyah bir ekran bizi karşılar. Menü çubuğunda bulunan Trace menüsünden Add Trace yaptığımızda karşımıza aşağıdaki gibi bir pencere çıkıyor.

Burada devrede kullandığımız elemanların bağlantı noktalarını görüyoruz. İstediğimiz noktadaki akım ve gerilim
şekillerini ve değerlerini görebiliriz. Örnek olarak kaynak akımına baktığımızda aşağıdaki gibi bir dalga şekli görüyoruz.

Trace penceresinden diğer elemanlar içinde dalga şekillerine bakabilirsiniz.

OrCad programının bir diğer güzel özelliği ise parametre ekleyerek değerleri otomatik hale getirebilmemizdir.
Place>Part menüsüne gelip kütüphaneye Special kütüphanesini ekleyelim. Bu kütüphane içinde PARAM elemanını
seçip tasarım alanına ekleyelim. Daha sonra üstüne çift tıklayıp Özelliklerini açalım. Karşımıza aşağıdaki
gibi bir pencere çıkıyor.

Açılan bu pencerede parametre eklemek istediğimiz değerleri New butonuna tıklayarak yazıyoruz.
Yukarıdaki resimde gördüğümüz Duty ve Freq parametrelerini ekleyip değerlerini 0.364 ve 500k olarak
vermişiz. Bu değerlerin tasarım alanında görünmesini istiyorsanız eğer üzerine tıklayıp Display
butonuna bastığınızda karşınıza aşağıdaki gibi bir pencere çıkıyor.

Bu pencerede eklediğiniz parametrenin ister sadece adını, isterseniz sadece değerini ya da her
ikisini birden tasarım alanında gösterebilirsiniz. Ya da bu parametreyi gizli yaparak tasarım
alanında göstermeye bilirsiniz.

İstediğiniz seçeneği seçtikten sonra OK tuşuna basarak pencereyi kapatabilirsiniz.

Tasarım alanında eklediğimiz parametreler aşağıdaki gibi görünecektir.

İsterseniz burada da parametrelerin üzerine tıklayarak değerleri değiştirebilirsiniz.

OrCad’de işinizi kolaylaştıracak bir diğer araçta Net Alias aracıdır. Bu araç ile arada kablo bağlantısı
olmadan iki devre elemanın birbirlerine bağlayabilirsiniz. Ya da devrenizin düğüm isimlerini değiştirerek
daha kolay bir şekilde devre analizi yapabilirsiniz.

Devredeki düğüm noktaları elemanların bağandıkları düğüm noktalarını gösterir. OrCad programı siz herhangi
bir düğüm atamadığınızda standart olarak kendi formatında düğüm isimleri atar. Devrenin netlistini
çıkardığımızda bu düğüm isimlerini görebiliriz.

Netlist oluşturmak için PSpice menüsünden Create Netlist diyoruz ve aynı menünden View Netlist diyerek
devre Netlistine ulaşıyoruz.

Örnek bir Boost kıyıcı devresinin Netlisti;


* source BOOST
V_V1        INPUT 0 100Vdc
L_L1        INPUT N00950 2mH
R_R1        0 OUTPUT 3
C_C1        0 OUTPUT 400uF
D_D1        N00874 OUTPUT Dbreak
V_V2        CONTROL 0
+PULSE 0 10 0 6n 6n 66.7us 100u
S_S2        N00874 0 CONTROL 0 Sbreak
RS_S2        CONTROL 0 1G
R_R2        N00950 N00874 0.01
.PARAM Duty=0.364 Freq=500k

Burada OrCad programının atadığı düğüm noktası N00874 şeklindedir. Bizim verdiğimiz ise INPUT OUTPUT
şeklinde ya da rakamsal ifade olabilir.

Devremize düğüm atamak için Place>Net Alias’a tıklıyoruz ve açılan pencerede düğüm ismini yazıyoruz.

Bu şekilde bütün istediğiniz düğüm ve bağlantı isimlerini yazarak devrede istediğimiz yere tıklıyoruz
ve düğümü oluşturuyoruz.

Devremizde gördüğünüz gibi CONTROL düğümleri arasında herhangi bir kablo yok fakat bu iki nokta birbirine
bağlıdır. INPUT, OUTPUT gibi düğüm isimlerini de ekleyerek devreyi daha basit bir hale getiriyoruz.
Bu basitleştirme hem devre çözümünde hem de simülasyon yaparken eleman düğümlerinde işe yarıyor.

Bu devrenin simülasyonuna bakalım;

Add Trace menüsüne eklediğimiz düğüm isimleri geldi. Buradan Control düğümünün gerilimine V(CONTROL)
baktığımızda dalga şekilleri karşımıza çıkıyor. Eski yöntemde olsa V(V2:+) şeklinde yazarak bakmamız
gerekiyordu. Bu devre için pek fark etmese de daha karışık ve daha fazla düğüm noktası olan devrelerde
komutları karıştırmamak için kendi düğüm isimlerimizi vermemiz işimizi daha da kolaylaştıracaktır.

İlker GÜVEN

Posted in Ders Notu, Elektronik, Programlar and tagged , , , , , , , , , , , .

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Güvenlik Sorusu *

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>