Anahtarlama Elemanları – 1

A) Tristörler

Tristörün 3 bacağı vardır. Anot, Katot ve tetikleme ucu olan Geyt.  İç yapısında ise PNPN olmak üzere 4 yarı iletken vardır. Tristörler hem AC hem de DC gerilimde tetiklenir. Tristörlerin elektrikteki kullanım alanları genellikle güç kontrolüdür. Yapısı gereği tristörler küçük tetikleme akımı ile büyük güçleri kumanda edebilir. Oldukça sessizdir.

Çalışma Prensibi

Tristörler anoduna (+), katoduna(-) gerilim verildiğinde hemen çalışmazlar. Anot katot arası akım geçişini sağlamak için tristörün geyt ucuna (+) gerilim vermek gerekir. Tristörler DC gerilimde bir kere tetiklendikten sonra geyte gelen gerilimi kesseniz dahi anot katot arası iletim devam eder. Yani DC gerilimde bir kere tetiklemeniz yeter. Fakat AC gerilimde geyt tetiklemesini keserseniz tristör yalıtkan hale geçer.

Tristörde Kontrol edilecek yük Anot-Katot uçlarına bağlanır ve tetikleme yapacak düşük akım ise geyt ucuna bağlanır.

Geyt ucu tetiklenmediğinde anot-katot arası direnç çok fazladır ve tristör yalıtkan haldedir.

Geyt ucuna tetikleme gerilimi geldiğinde ise anot-katot arası iletim vardır ve direnç düşüktür. Tristör iletken haldedir.

Tristörlerin çeşitli tetikleme yöntemleri vardır.

Ayrı Bir Kaynaktan Tetikleme

Yukarıdaki devrede Lamba tristörün Anoduna bağlıdır. Devre şu haldeyken enerji verildiğinde lamba yanmaz. Çünkü tristörün geyt ucuna herhangi bir tetikleme gerilimi geliyor.Devredeki S anahtarı kapandığında ise tristör geyt tetiklemesini VGG kaynağı ve R direnci üzerinden alarak iletime geçer ve lamba yanar. Lambanın yanmasını sağlayan kaynak ile tetiklemeyi yapan kaynak farklıdır.

Ana Kaynaktan Tetikleme

Yukarıdaki devreye batığımızda bir önceki tetikleme yönteminden farklı olarak tristörün geyt ucu ile anot ucu aynı kaynaktan beslenmektedir. S anahtarı kapatıldığında tristör geyt tetiklemesini alacak ve lamba yanacaktır.

Tristörü Kesime Sokma

Tristörün durdurulması isteniyorsa yapılması gereken anot-katot uçları asına paralel bir anahtar bağlamaktır. Bu anahtar kapatıldığında tristör kısa devre olacağından devre dışı kalır.

Diğer bir yöntem ise tristörün anot ucuna seri bir anahtar bağlamaktır. Bu anahtar açıldığında akım tristöre ulaşamayacağından tristör yine devre dışı kalır.

Posted in Elektronik and tagged , , , , , .

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Güvenlik Sorusu *

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>