Anahtarlama Elemanları – Triyak


Triyak 3 bacaklı(uçlu) bir tetikleme elemanıdır. Anot1(A1), Anot2(A2) ve tetikleme ucu olan Gate(Geyt, G). Triyak her iki yönde de akım geçirebilen bir elemandır. Genellikle güç kontrolünde kullanılır. İki tristörün ters paralel bağlanmasıyla elde edilmiştir. Tristörde olduğu gibi triyakta da geyt ucu tetikleme, denetleme ucudur. A1 ve A2 arasından geçen akımı denetler. Triyak kullanılan devrelerde yük genelde triyakın A2 ucuna bağlanır.

Çalışma Prensibi

Triyakın yapısında iki tristör olduğunu söyledik. Böyle olunca tristör özellikleri göstermesi de kaçınılmaz. Aynı tristör gibi hem DC hem de AC gerilimde çalışır. Devreye bağlandığında direk olarak çalışmaz. A1- A2arasında bir akım geçişi için geyt ucunun tetiklenmesi gerekmektedir. Triyak, tristör gibi DC gerilimde çalışırken geyt ucunun bir kere tetikleme alması durumunda A1- A2 arası akım geçişine izin verir. AC gerilimde ise A1-A2 arası akım geçişi için geyt ucunun sürekli tetikleme alması gerekmektedir.

Triyakların diğer bir özelliği ise hem pozitif(+) hem de negatif(-) gerilimde tetiklenebilmesidir.

Triyaklar AC devrelerde geyt ucuna bağlanan tetikleme elemanları ile alıcıya ulaşan gerilimin kontrolünü kolaylaştırmak ve kontrol altında tutmaktadır. Bunun DC devrelerde olmamasının sebebi ise daha önce söylediğim gibi DC gerilimde tek tetikleme ile sürekli iletimde kalmsıdır.

Triyakın Sağlamlık Kontrolü

Triyak tetikleme almadan, yani geyt ucuna herhangi bir gerilim uygulanmadan yalıtkan durumdadır. Bu şu demektir;

Geyt ucuna tetikleme almayan bir triyakın A1- A2 uçları arasındaki direnç sonsuz(çok yüksek)dur.

Aynı şekilde sağlam bir triyakta geyt ve A2 arası ölçüm yaptığınızda yine çok yüksek(sonsuz) bir direnç görmeniz gerekmektedir.

Eğer triyakınız sağlam ise geyt ve A1 uçları arası iletkendir. Yani küçük bir direnç değeri okumanız gerekmektedir.

Triyakın Uçlarının Bulunması

Elinizdeki triyakın uçlarını bilmiyorsanız bunu ohm metre yardımı ile kolayca bulabilirsiniz.

Ohm metrenin problarını sırasıyla triyakın tüm uçlarına değdiriyoruz. Direnç değerinde sapma olduğunda probları ters çevirip tekrar ölçüyoruz. Gördüğümüz iki değer arasında çok küçük bir direnç fark olmalıdır. Aşağıdaki resimde ilk ölçümde 10 ohm, problar ters çevrilip tekrar ölçüldüğünde ise 9 ohm direnç okunmuştur.

Küçük direnç okunduğunda ohm metrenin siyah yani eksi(-) probunun değdiği uç geyt kırmızı yani artı(+) probun değdiği uç ise A1’dir. Geriye kalan uç ise A2 ucudur.

DipNot// Ölçü aletlerinde siyah prob eksi(-), kırmızı prob ise artı(+)’dır.

Posted in Elektronik and tagged , , , , , , , , , , .

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Güvenlik Sorusu *

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>