Gerilim Bölücü Yöntemi İle Devre Çözümü

Merhabalar,

Bildiğimiz üzere gerilim seri dirençler üzerinde değişiklik gösterir. Paralel dirençlerde/kollarda ise kollara eşit olarak dağılır. Aşağıdaki devrede R3 Direnci üzerine düşen gerilim istenmiş. İstenilen değeri gerilim bölücü formülünden yararlanarak bulalım.

İlk başta dediğimiz gibi gerilim seri dirençler üzerinde direnç değerine göre değişiklik gösterir Yukarıdaki devrede dikdörtgen içine alınmış alanın eş değer direncini bulalım. Bulalım ki bu alana ne kadar gerilim düştüğünü bilelim. Bunun için;

Şu anda devremiz de birbirine seri 2 adet direnç var. İlk direncimiz R1 = 2 ? buna seri olan direncimiz ise yukarıdaki devrede dikdörtgen içinde bulunan dirençlerin eşdeğeri olan Reş = 3.6 ? ‘dur.

Devre istediğimiz hale geldiği için R1 üzerine düşen gerilimi bulabiliriz.

R1’in üzerine düşen gerilime VR1 dersek;

Buluyoruz ki aşağıdaki resimde de ölçülen değer 5.61 volt olarak gösteriliyor.

Yukarıdaki formülü açıklayacak olursak;

Gerilimini bulmak istediğimiz direncin devredeki eşdeğer dirence bölümü ile çıkan sonucun kaynak gerilimi(VS) ile çarpılması ile ortaya çıkan değer bulmak istediğimiz gerilim değeridir.

Devredeki toplam gerilim 16 V ve R1 üzerine düşen gerilim 5.7 V olduğuna göre

16 – 5.7 = 10.3 V olur. Bu 10.3 volt yukarıdaki şekilden inceldiğimizde R2 ve (R3,R4) üzerine düşen gerilimdir. Bunu kısa yol olarak ele alabilirsiniz. Uzun yoldan R2 ve (R3,R4) üzerine düşecek gerilimi bulalım. R1 için VR1 kısaltmasını kullandık. Geriye kalan dirençler için VR2 kısaltmasını kullanıcaz.

Aşağıdaki resimde de sonucun doğruluğunu teyid edebiliriz.

Yazının en başında dediğimiz gibi gerilim paralel kollara eşit olarak dağılır. Yani R2 üzerine de 10.2 volt düşer R3 ile R4 üzerine de 10.2 volt düşer. Fakat bu 10.2 voltun bir miktarı R3 üzerine geriye kalan miktarı da R4 üzerinde bölünür. Şimdi R3’e ne kadar R4’e ne kadar gerilim düşüyor onu bulalım.

R3 direnci için VR3 kısaltmasını kullanıyoruz. Daha önce kullandığımız formüle göre aşağıdaki formülde bir değişiklik daha var. Önceki formüllerde bölümden çıkan sonucu kaynak gerilimi ile çarpıyorduk. Fakat şimdi sadece üzerlerine etki eden gerilim yani VR2(10.2)’yi kullanıcaz.


Aynı formülle R4 üzerindeki gerilimi de bulalım.


Gördüğünüz üzere sonuçları Proteus programında da görsel olarak teyid ettik. Birde mantıksal sağlamasını yapalım.

Görüldüğü üzere işlemler de herhangi bir hata yapmamışız.

Kolay Gelsin
Selametle

Posted in Elektronik and tagged , , , , , , .

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Güvenlik Sorusu *

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>